Veni-subsidies 2006

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 92 jonge, pas gepromoveerde wetenschappers een zogeheten Veni-subsidie toegekend. Deze subsidie bedraagt maximaal 208.000 euro. Hiermee kan de wetenschapper drie jaar lang onderzoek doen en ideeën ontwikkelen.

In totaal schreven 379 onderzoekers een onderzoeksvoorstel. De aanvragen werden beoordeeld door wetenschappers in binnen- en buitenland. De succesvolle kandidaten werden geselecteerd vanwege hun opvallend en origineel talent voor het doen van vernieuwend wetenschappelijk onderzoek. Onder de gehonoreerden bevinden zich 32 vrouwen.

NWO betaalt bijna zeventig procent van elke subsidie. De universiteit of het instituut draagt ruim dertig procent bij. Alles bij elkaar gaat het om circa 19 miljoen euro.

De Veni-subsidie is een van de drie subsidievormen van de Vernieuwingsimpuls. De andere twee subsidies zijn de Vidi-subsidie (voor ervaren postdocs) en de Vici-subsidie (voor zeer ervaren onderzoekers). De Vernieuwingsimpuls is opgezet in samenwerking met het Ministerie van OCW, de KNAW en de universiteiten.

Dit jaar zijn er 13 Veni-subsidies toegekend aan natuurkundigen.

Veni-subsidies 2006 voor natuurkundigen

Zwarte gaten onder de microscoop
Dr. L.F. (Fernando) Alday (m) 17-10-1977, UU – Instituut voor Theoretische Fysica
Recent onderzoek in de theoretische subatomaire fysica suggereren een verband tussen zwaartekrachtsystemen, zoals zwarte gaten, en microscopische systemen, zoals protonen en neutronen. Alday gaat dit verband verkennen met behulp van methoden die zijn ontwikkeld in andere gebieden van de natuurkunde, zoals de fysica van de gecondenseerde materie.
Geometrie door theoretische fysica
Dr. J.M. (Joao) Baptista (m) 07-11-1977, VU - ITFA
Traditionele wiskunde wordt als instrument gebruikt bij de fysica. De afgelopen jaren echter, is ook theoretische fysica nuttig gebleken om moeilijke wiskundige problemen te begrijpen. Dit onderzoeksproject bestudeert geometrische ruimtes, waarbij gebruik gemaakt wordt van deze nieuwe methoden.
Het kiemen van ultragladde diamantlagen
Dr. J.G. (Ivan) Buijnsters (m) 02-08-1975, RU – Toegepaste Molecuulfysica
Diamant is in veel opzichten een superieur materiaal. Een nadeel is dat de gebruikte diamantlagen bestaan uit kleine, doch ruwe kristalletjes. Dit onderzoek bestudeert het kiemen van gladdere diamantlagen bestaande uit nanokristalletjes om zo de ruwheid en frictie te verlagen.
IJs in de ruimte
Dr. H.M. (Herma) Cuppen (v) 17-6-1977, UL – Sterrenwacht
In de interstellaire ruimte bevinden zich wolken van atomen, moleculen en kleine stofdeeltjes. In sommige gebieden worden ijsmantels op deze stofdeeltjes waargenomen. De onderzoekster gaat de vorming van deze ijslagen simuleren en de afwezigheid ervan in andere gebieden besturen.
Met nanodeeltjes het netvlies bekijken
Dr. ir. D.J. (Dirk) Faber (m), 17-01-1975, AMC/UvA – Laser Centrum
Onderzoek naar gen-therapie voor oogaandoeningen wordt gedaan in het netvlies van muizen. Het is daarom van belang het netvlies zeer nauwkeurig in beeld te brengen. Hiertoe wordt een optisch meetinstrument gebouwd, dat gebruikt maakt van speciaal ontwikkelde nanodeeltjes als contrastmiddel.
Satellietcartografie van atmosferisch methaan
Dr. C. (Christian) Frankenberg (m) 30-11-1976, UU/SRON – Ruimteonderzoek
Methaan is het op een na belangrijkste antropogene broeikasgas. De spectrometer SCIAMACHY aan boord van de Europese onderzoekssatelliet ENVISAT maakt het nu voor het eerst mogelijk methaan mondiaal te meten. Dit onderzoeksproject heeft ten doel de retrieval van methaanconcentraties uit de satellietmetingen te optimaliseren.
Sterren rond superzware zwarte gaten
Drs. C. (Clovis) Hopman, (m), 2-05- 1977, UL - Sterrenwacht Leiden
In het midden van melkwegstelsels krioelen miljoenen sterren om superzware zwarte gaten, die miljoenen keren zo zwaar zijn als de zon. Ik bestudeer hoe sterren soms vlak bij superzware zwarte gaten komen. Daar worden ze verscheurd, opgezogen, en stralen ze zwaartekrachtsgolven uit.
Spelen met stabiliteit
Dr. ir. M.A. (Marijn) van Huis (m) 24-04-1975, TUD - Nanoscience
In aluminiumlegeringen die gebruikt worden in auto's en vliegtuigen, zitten nanokristalletjes die thermisch niet stabiel zijn. Deze metastabiliteit is juist handig om de materiaaleigenschappen te manipuleren. Nieuwe simulatiemethoden worden gebruikt om het gedrag van de nanokristalletjes te voorspellen.
Het Higgsdeeltje op wereldreis
Dr. ing. S.(Sander) Klous (m) 23-03-1973, NIKHEF – Hoge-energiefysica
Waarom hebben deeltjes massa? Hoogst waarschijnlijk is het nog niet gevonden Higgsdeeltje daar verantwoordelijk voor. De onderzoeker gaat een systeem ontwikkelen dat enorme hoeveelheden meetgegevens uit de nieuwe deeltjesversneller LHC in real-time kan analyseren bij rekencentra over de hele wereld. Dit systeem zal vervolgens worden gebruikt om met nieuwe methodes naar het Higgsdeeltje te zoeken.
Licht geleiden in nanoschaal zilveren deeltjeskettingen
Dr. A. F. (Femius) Koenderink (m) 24-08-1976, AMOLF – Center for Nanophotonics
Licht kan niet langs paden lopen die kleiner zijn dan de golflengte van het licht. Het project beoogt deze barrière voor optische schakelingen op nanoschaal te overwinnen. Hiertoe wordt licht overgebracht op schakelingen van metalen nanodeeltjes die tien maal kleiner zijn dan de golflengte van licht.
Ultrasnel schakelen
Dr. D.A. (Dmitry) Mazurenko (m) 26-01-1974, RuG – Fysica
Het zeer snel schakelen van de weerstand, de magnetisatie en andere eigenschappen van materialen is van groot belang voor elektronische, optische, en opto-elektronische componenten in de elektronica en de communicatietechnologie. In dit project wordt gezocht naar manieren om ultrasnel materiaaleigenschappen te kunnen schakelen, en naar fundamentele limieten aan de schakelsnelheid.
Individuele moleculen als lichtbron
Dr. K.M. (Kevin) O'Neill (m) 27-02-1974, TUD – Applied Physics
Conventionele LED's (light-emitting diodes) produceren licht doordat positieve en negatieve ladingsdragers in een stukje halfgeleidermateriaal bij elkaar worden gebracht. In dit onderzoek wordt één enkel molecuul elektrisch aangeslagen en zo tot het afgeven van licht aangezet. Spectroscopisch onderzoek van dat licht moet op de schaal van afzonderlijke moleculen fundamenteel inzicht opleveren in de koppeling tussen licht en materie. Lichtgevende moleculen zijn een veelbelovende nieuwe route naar het op afroep produceren van afzonderlijke lichtdeeltjes in toekomstige opto-elektronische technologieën.
Het aansturen van moleculaire machines in de gasfase
Dr. A.M. (Anouk) Rijs (v) 07-07-1976, UvA / FOM Instituut Rijnhuizen-Moleculaire Dynamica
Om moleculaire machines te bestuderen, zet de onderzoekster ze onder gecontroleerde omstandigheden aan het werk. Dit zal gebeuren door aan de moleculaire motors één voor één oplosmiddelmoleculen te hangen, maar ook door ze aan te drijven met infrarood laserlicht.